Autyzm – czy dieta może pomóc?

żyj
autyzm

Czym jest autyzm?

Autyzm jest całościowym zaburzeniem neurorozwojowym, charakteryzującym się występowaniem schorzeń określanych jako triada autystyczna, do której należą: zaburzenia komunikacji werbalnej i niewerbalnej, nieprawidłowe interakcje społeczne, a także występowanie niewłaściwych wzorców zachowań i zainteresowań. Pierwsze objawy tego schorzenia pojawiają się w okresie dziecięcym i trwają do końca życia. Autyzm został opisany po raz pierwszy w 1943 r., jednak wciąż pozostaje zaburzeniem nie do końca wyjaśnionym. Naukowcom do tej pory nie udało się określić jednoznacznych czynników je wywołujących. Potencjalnymi przyczynami zaburzeń ze spektrum autyzmu są uwarunkowania genetyczne oraz różne obciążenia środowiskowe (m.in. zbyt częste przyjmowanie antybiotyków, toksyny, przyjmowanie hormonów przez przyszłe matki). U autystycznych pacjentów, którzy zostali poddani badaniom, wykazano pewne nieprawidłowości w kilku rejonach mózgu. Inne badania sugerują natomiast, że osoby z autyzmem mają niewłaściwy poziom serotoniny i innych neuroprzekaźników w mózgu. Każde dziecko z autyzmem jest unikalne, a występujące zaburzenia autystyczne mogą być bardzo zróżnicowane. Szacuje się, że w Polsce na zaburzenia ze spektrum autyzmu cierpi 1 na 300 dzieci, natomiast w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych – 1 na 100.

 

 

Autyzm – schorzenie całego organizmu

Autyzm jest postrzegany przede wszystkim jako choroba mózgu, należy jednak pamiętać, że jest to schorzenie całego organizmu, atakujące również narządy wewnętrzne, głównie układ pokarmowy i odpornościowy. Najczęściej występującymi problemami zdrowotnymi wśród dzieci z rozpoznanym autyzmem są:

  • Zaburzenia trawienia jako reakcja na kazeinę (białko mleka ssaków kopytnych) i gluten (mieszanina białek roślinnych występujących w zbożach takich jak pszenica, jęczmień i żyto),
  • Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego – zaparcia, biegunki, choroba refluksowa przełyku,
  • Alergie i nietolerancje pokarmowe,
  • Brak apetytu,
  • Niedobory składników odżywczych,
  • Zaburzenia równowagi bakteryjnej jelit,
  • Osłabiona odporność,
  • Osłabiona zdolność zwalczania wolnych rodników,
  • Zespół nadmiernej przepuszczalności jelita.

 

Teoria opioidowa

Jednym z aspektów, które mogą negatywnie wpływać na zachowanie chorych na autyzm, jest nieprawidłowy rozkład kazeiny i glutenu, spowodowany deficytem określonych enzymów jelitowych. W związku z tym powstała teoria opioidowa, mówiąca o tym, że przyczyną schorzeń ze spektrum autyzmu jest niedobór enzymów prowadzący do wadliwego rozkładu cząsteczek kazeiny i glutenu, a dalej do powstawania egzorfin, czyli substancji o budowie i aktywności zbliżonej do opiatów. Przy współistniejącej u chorych zwiększonej przepuszczalności bariery jelitowej substancje te mogą być swobodnie transportowane do ośrodkowego układu nerwowego, przekraczając barierę krew-mózg. Może to wpływać na zachowanie dziecka poprzez wywoływanie objawów zbliżonych do tych występujących przy stosowaniu środków odurzających – utrata umiejętności językowych, wycofanie, zaburzenia odczuwania emocji, zaburzenia percepcji.

 

Zastosowanie diety eliminacyjnej

Doniesienia o możliwym wpływie opioidów pokarmowych na zachowanie dzieci z autyzmem, jak również częste występowanie zaburzeń ze strony układu pokarmowego powodują, że duża grupa rodziców i opiekunów tych dzieci decyduje się na wdrożenie wśród nich diety eliminacyjnej. W tym przypadku z diety eliminuje się kazeinę i gluten.

W diecie bezkazeinowej zabronione są mleko i produkty mleczne – jogurt, kefir, maślanka, sery, budynie, śmietana; dozwolone są natomiast: masło klarowane, roślinne oraz mleko roślinne, np. ryżowe, migdałowe, kokosowe.

Dieta bezglutenowa wymaga wykluczenia z jadłospisu pszenicy, żyta, pszenżyta, jęczmienia, owsa (z wyjątkiem owsa certyfikowanego, oznaczonego jako produkt bezglutenowy) oraz ich przetworów. Dozwolone są: ryż, kukurydza, gryka, sorgo, proso, ziemniaki, soja, groch, fasola, amarantus, maniok, wszystkie produkty oznaczone jako bezglutenowe.

Wśród dzieci z autyzmem obserwuje się również zmienioną mikroflorę jelitową – korzystna mikroflora jest niszczona przez szkodliwe bakterie, może ponadto dochodzić do rozwoju drożdżaków Candida albicans. W związku z tym zaleca się zastosowanie diety niskowęglowodanowej – ograniczenie zwłaszcza cukrów prostych (glukoza, fruktoza) oraz dwucukrów – sacharozy (cukru spożywczego) i laktozy (cukru mlecznego), które stanowią pożywkę dla grzybów Candida.

 

 

Ogólne zalecenia żywieniowe

Innymi korzystnie wpływającymi modyfikacjami dietetycznymi u dzieci z autyzmem mogą być:

  • Zwiększenie ilości produktów będących źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, np. ryb morskich, orzechów, migdałów,
  • Zadbanie o odpowiednią ilość dostarczanego białka, aby uniknąć niedożywienia,
  • Wykluczenie potraw smażonych oraz produktów wzdymających,
  • Ograniczenie podaży przetworzonych produktów,
  • Unikanie ostrych przypraw.

Korzystne jest wybieranie produktów o wysokiej zawartości błonnika pokarmowego, a także o niskim indeksie glikemicznym. Ze względu na zaburzoną florę bakteryjną jelit zalecane jest podawanie probiotyków.

 

Dieta eliminacyjna – problemy i wątpliwości

Terapia żywieniowa z zastosowaniem diety eliminacyjnej wydaje się obiecującym postępowaniem. Wiele badań sugeruje, że wykluczenie z diety pacjentów kazeiny i glutenu może ułatwiać codzienne funkcjonowanie poprzez poprawę funkcji społecznych oraz poznawczych. Niestety wciąż brakuje obiektywnych badań klinicznych, które wskażą na rzeczywisty wpływ diety eliminacyjnej na stan dzieci z autyzmem. Potencjalne korzyści zdrowotne wynikające z zastosowania takiej diety wskazują na konieczność przeprowadzenia odpowiednio zaprojektowanych badań w tym zakresie. Decydując się na stosowanie diety eliminacyjnej należy pamiętać, że trzeba to robić pod okiem dietetyka, gdyż rodzi ona niebezpieczeństwo powstawania niedoborów składników odżywczych. Dobrze skomponowana dieta może jednak prawdopodobnie dać dobre rezultaty w terapii osób cierpiących na autyzm.

 


Statystyki:
Data dodania: 2017-05-05 08:53:10
Autor:

Jagoda Krüger

Absolwentka studiów licencjackich i magisterskich na kierunku Dietetyka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Uczestniczy w licznych konferencjach związanych z tematyką dietetyki, żywienia oraz sportu. Nieustannie poszerza swoją wiedzę,...

MEDIA SPOŁECZNOŚCIOWE
Realizacja b2net.pl
Copyright 100 club 2015. All rights reserved.