Różne formy psychoterapii

Nie istnieje jednolita forma psychoterapii. Można w różnoraki sposób je klasyfikować. W zależności od głównego nurtu, w jakim porusza się psychoterapeuta, czyli podstawowej teorii psychologicznej na której bazuje, możemy wskazać na najbardziej powszechne tak jak behawioralna, poznawcza, psychoanalityczna, psychodynamiczna , systemowa, egzystencjalno-humanistyczna, Gestalt…i wiele, wiele innych.

Spotykamy coraz częściej modele psychoterapii integrujące różne nurty. Te są coraz bardziej powszechne. Tacy terapeuci są przygotowani przez kilkuletnie studia, do sprawnego poruszania w kilku wybranych nurtach. Mówią o sobie, że są psychoterapeutami integracyjnymi, bądź integratywnymi. Umożliwia im to, szersze spojrzenie na człowieka, jego funkcjonowanie i rozumienie jego obszarów problemowych.

Psychoterapia indywidualna, a może grupowa?

Warto jednak mieć na uwadze inny podział psychoterapii. Chodzi mianowicie o znalezienie najbardziej optymalnej i korzystnej formy relacji w procesie terapeutycznym. O jej ważności dla samego procesu pisałem we wcześniejszym artykule. Otóż, spotykamy się z psychoterapią indywidualną, par – małżeństw, systemową, bądź grupową. W zależności o problemu z jakim przychodzimy do psychoterapeuty, możemy już na pierwszym spotkaniu oczekiwać od niego podpowiedzi, z jakiej formy możemy skorzystać. Nie wszystkie problemy z danego obszaru można skutecznie przepracowywać np. w terapii indywidualnej. Czasem, idąc za sugestią doświadczonego psychoterapeuty warto skorzystać np. z psychoterapii grupowej.




Kiedy zdecydować się na terapię indywidualną?

Psychoterapia indywidualna, to taka forma pracy, gdzie sesje odbywają się w układzie psychoterapeuta-pacjent. Wówczas pracuje się przede wszystkim nad problemami osobistymi pacjenta. Np. pacjent wnosi kłopot: „nikt mnie nie rozumie, wszyscy są przeciwko mnie”.  Nikt nie jest „samotną wyspą” i nie chce nią być. Każdy ma jakieś kontakty z innymi ludźmi, praca terapeutyczna wkracza wówczas w obszary relacyjne pacjenta z innymi ludźmi, które są, lub mogą być przyczyną jego trudności.  Pacjent wnosi swoją specyficzną, otrzymaną w wychowaniu od rodziców i doświadczeniu życia dorosłego umiejętność nawiązywania relacji. Czasem jest ona bardzo destrukcyjna i bolesna. W spotkaniu jeden na jeden z psychoterapeutą, może nabyć nowych umiejętności relacyjnych, które będą  pomagały w budowaniu nowego sposobu nawiązywania relacji z innymi, lepszego rozumienia siebie, weryfikowania oczekiwań od innych i budowania nowych bardziej twórczych i konstruktywnych więzi interpersonalnych bądź społecznych.

W grupie raźniej

Psychoterapia grupowa, jest spotkaniem kilku do kilkunastu osób, pracujących nad konkretnym problemowym obszarem wspólnym dla wszystkich uczestników sesji. Bardzo powszechną grupą terapeutyczną jest grupa np. uzależnionych od alkoholu. Grupa jawi się jako „lustro” osobistych problemów, w  którym poszczególni członkowie oglądają swoje „behawioralne odbicie”. Dzięki informacjom zwrotnym otrzymywanym od grupy, pacjent  może w głębszy sposób zrozumieć siebie , poznać destrukcyjne wzorce zachowań, ale przede wszystkim zdjąć z siebie brzemię odmienności, a czasem wyjątkowości. Doświadczanie wspólnoty problemu jest niezwykle cenne w procesie psychoterapii grupowej.

Doświadczony psychoterapeuta wykorzystuje dynamikę grupy i zachodzące pomiędzy uczestnikami grupy interakcje do wywołania pożądanych zmian. Grupa może być zamknięta, czyli taka, która pracuje od początku do końca w tym samym składzie, lub otwarta, do której dochodzą nowi uczestnicy, a odchodzą starsi. Program jest wówczas realizowany w sposób cykliczny.

Rodzinne rozwiązywanie problemów

Psychoterapia rodzinna, czasem nazywana  jest systemową i tak traktowana przez niektórych psychoterapeutów. Warto pamiętać, że rodzina jest tym najbardziej podstawowym systemem, w obrębie którego zachodzą najważniejsze dla przyszłego funkcjonowania relacje. Tu proces terapeutyczny koncentruje się na procesach zachodzących w obrębie danego systemu, czy to rodziny, czy innej charakterystycznej grupy np. zawodowej, która ze względu na swoją specyfikę musi mieć poczucie pełnej integracji i całkowitego zaufania. W obu przypadkach, u podstaw teoretycznych leży teza, że nie sposób rozpatrywać człowieka w oderwaniu od środowiska w jakim żyje, od kontekstu społeczno-socjologicznego. Pacjentem w takiej psychoterapii jest cały system, a nie jego pojedynczy członek. Chodzi o uzdrowienie całego systemu i zrozumieniu jego struktury, w taki sposób, aby system był najkorzystniejszy dla wszystkich jego członków, a jego działanie najbardziej optymalne do konkretnych warunków w jakich przyszło mu funkcjonować.

Gdy w związku dzieje się źle

Psychoterapia par, małżeństw, związków. Jest to spotkanie pary, rozumiane dość szeroko, jako małżeństwo, związek partnerski z psychoterapeutą. Określenia te, będą używane tu zamiennie.  Dla tej specyficznej formy pracy, warto wybrać terapeutę mającego już pewne doświadczenie w tym zakresie. Z moich osobistych obserwacji wynika, że jest to jedna z trudniejszych form pracy. Zarówno dla pary jak i dla samego psychoterapeuty. Dynamika sesji niejednokrotnie wskazuje na nieświadome wciąganie terapeuty w koalicje przez jednego członka związku, przeciwko drugiej stronie. Odpowiedzialnością i profesjonalizmem psychoterapeuty jest zachowanie absolutnej bezstronności i symetrii w poświęcaniu czasu i uwagi dla parterów. Podobnie jak w psychoterapii systemowej, również i tu para stanowi jeden byt. Jest niejako jednym pacjentem. Cała praca polega na poprawieniu funkcjonowania związku jako całości, a nie polepszenie funkcjonowania pojedynczych osób. Oczywiście zrozumiałe jest, że poprzez zmianę każdego z osobna w parze, można osiągnąć oczekiwaną poprawę całego związku.

Warto zatem posiadać minimum wiedzy o psychoterapii, aby wybrać dla siebie najbardziej efektywną formę psychoterapii, nurt teoretyczny zgodny z naszymi przekonaniami oraz co najważniejsze, odpowiedniego psychoterapeutę.  Próbujmy, sprawdzajmy i dobierajmy to, co dla nas najistotniejsze, czasem wbrew wskazówkom innych.

Ireneusz Gawkowski
Ireneusz Gawkowski

Zajmuję się indywidualną psychoterapią osób doświadczających cierpień związanych z depresją, stanami lękowymi, zaburzeniami osobowości, trudnościami życiowymi, emocjonalnymi, osobistymi oraz kłopotami w relacjach interpersonalnych. Prowadzę psychoterapię indywidualną, małżeńską (w tym również par), a także grupową psychoterapię uzależnień i współuzależnień oraz syndromu Dorosłych Dzieci Alkoholików. Celem jest pomoc psychologiczna na bazie zintegrowanej koncepcji człowieka, łączącej wymiary: biologiczny, psychiczny, społeczny i duchowy. Pomoc realizowana jest zgodnie z wartościami chrześcijańskimi, uwzględniającymi osobistą relację człowieka z Bogiem. Nie wyklucza to pracy z osobami nie przyjmującymi istnienia Boga.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.




Nie przegap najświeższych informacji!

MEDIA SPOŁECZNOŚCIOWE